Uit de Pers een verhaal over Spinoza die verstopt lijkt te zitten in de boeken van Jip en Janneke. Met dank aan Stan Verdulst die scherpzinnig opmerkt dat het Amsterdam Wereldboekenstad wel goed uit komt dat Annie en Baruch aan elkaar worden gelinkt. Et tu, Anne?, vraagt hij zich af.
Ook mij blijft het boeien, die vrije wil. En dat het een onderwerp is wat steeds meer mensen aantrekt merk ik aan reacties en aan vragen. Daarom nog maar eens een aantal stukken vrije wil, quantum mechanica, chaos.
Op de YouTube zender staan diverse filmpjes over Spinoza. Onder meer de introductie op een documentaire, en een lezing van Steven Nadler. In deze post staan er een aantal op een rij.
In het toneelstuk "New Jerusalem" wordt een onbekend deel van Spinoza's leven behandeld: zijn ondervraging door de sephardiem, zoals blijkt uit de ondertitel "The Interrogation of Baruch de Spinoza at Talmud Torah Congregation: Amsterdam, July 27, 1656." Nu te zien. In New York.
Lees verder ""So, Young Mr. Spinoza, Just What Is Your Thinking About God?"" »
Spinoza's filosofie is uitgebreid en kan op vele wijzen worden uitgelegd. Wie zijn filosofie wil begrijpen komt er niet omheen om zijn geschriften te lezen. Wat wel helpt is een goede podcast waarin de filosofie en het leven uit de doeken wordt gedaan. Gelukkig staat er een (engelstalige) cursus online.
Bijna 10 jaar geleden publiceerde Wiep van Bunge, de huidige voorzitter van Vereniging Het Spinozahuis, een artikel over spinozistische vrijdenkers in de Republiek. Het geeft een mooi overzicht van een groot aantal denkers uit die tijd, en hun positie ten opzichte van het spinozisme.
Rond 1700 verscheen in Frankrijk het samengestelde L'Esprit de Spinoza. Een schrift dat als het "Traité des trois imposteurs" de geschiedenis is ingegaan. Dat belangrijke schrift is in het nederlands vertaald, en, dat mag gezegd, prachtig om te lezen. De waarheid, of beter, de afschuw van de leugen, druipt van elke zin. Dankzij de publicisten bij het "Thomasevangelie" is de tekst hier gepubliceerd. Een 'sint' kadootje.
Het zal u niet ontgaan zijn: afgelopen week werd op zaterdag de geboortedag (...) van Spinoza herdacht. Inmiddels ben ik even kwijt welke het was (de 375ste, 376ste? was het de verjaardag of geboortedag?). De herdenkingsbijeenkomst in Amsterdam was in ieder geval zeer druk bezocht. Meer dan vijfhonderd Spinoza fans lieten zich daar toespreken door Wiep van Bunge, Theo van der Werf, Job Cohen en Piet Steenbakkers. Cohen kreeg de Spinozapenning en was daarmee zichtbaar verguld. Een kort verslag en de toespraak van Van Bunge is hier overgenomen.
In maart 2006 kreeg ik van Jan Knol het manuscript van zijn nieuwe boek toegestuurd, met de titel „Spinoza uit zijn gelijkenissen & voorbeelden”. Knol heeft zich met het boek de taak gesteld om een nieuwe oriëntering te bieden aan mensen voor wie het traditionele geloof is weggevallen of nooit een rol heeft gespeeld. Een fascinerende ontdekkingstocht volgt, waarin Knol middels citaten uit Spinoza's werk en zijn kennis van de bijbel een link legt tussen twee kinderen van het Joodse volk: Spinoza en Jezus.
Jan Knol geeft in „Spinoza uit zijn gelijkenissen en voorbeelden” Spinoza's filosofie als alternatief voor het traditionele geloof. Daarvoor ontleedt hij Spinoza's teksten en past ze toe in enkele thema's (zie voor een overzicht en recensie van zijn boek dit artikel), waaronder het thema „De Staat.” Op despinoza.nl een exclusieve publicatie van dat hoofdstuk.
Wie had dat verwacht: Spinoza die genoemd wordt op het weblog Geenstijl. In een column van Boris van der Ham wordt de filosoof aangehaald als voorbeeld van de tijdsgebondenheid van denkbeelden en ideeën. Allemaal in reactie op de "ban op homo's"-motie die door mw. Lont van de ChristenUnie werd voorgesteld, en schielik weer ingetrokken.
Een mooi, en lang, artikel wordt door NRC Handelsblad in haar maandblad M geplaatst. Onderwerp: Spinoza. Aanleiding: de aanstaande 375ste geboortedag van de filosoof. Het volledige artikel met kaders is, voorzien naar gerefereerde artikelen, op de site overgenomen.
Lees verder "De groeiende populariteit van de filosoof van de tolerantie" »
Op 28 april 1897 werd Vereniging Het Spinozahuis opgericht. Deze bloeiende vereniging is eigenaar van de spinozahuizen in Rijnsburg en Den Haag. Voor wie geïnteresseerd is in deze vereniging bijgaand de statuten en het huishoudelijk reglement.
Uit het blad Opinio liet ik hier al eerder iets lezen. Nu nog eens, maar dan een interview met Jonathan Israel. Door Bart Jan Spruyt uit Opinio editie 2007/34: „Gelooft u dat het Westen vitaal genoeg is om haar ethisch superieure waarden te verdedigen tegen andere stelsels? 'Dat is zeker niet vanzelfsprekend. We falen in moreel opzicht, omdat we onze eigen waarden slecht begrijpen en dat heeft een verzwakkend en ondermijnend effect op onze samenlevingen.'”
"Een schande, dat is het!" Tijdens de jaarlijkse algemene ledenvergadering van Vereniging Het Spinozahuis voerde Ton de Kok met donderende stem het woord. Hij sprak de aanwezigen leden toe in de hoop medestanders te vinden voor een actie met als doel "Spinoza in het eindexamen VWO" te krijgen. Ook in de laatste Filosofiemagazine van september wordt nog eens op die kwestie ingegaan. Maar zit Spinoza dan niet in het eindexamen filosofie voor de VWO? Een overzicht van de gebeurtenissen en een schokkende conclusie.
'De naoorlogse waarden ‘Europa’, secularisme en multiculturele samenleving staan zwaar onder druk. Maar we schieten weinig op met een blind vertrouwen in de rede. Onredelijkheid valt niet te bestrijden of uit te roeien. Zij hoort bij de mens.' Van Bas Heijne, columnist en redacteur van NRC Handelsblad en schrijver, verschijnt binnenkort zijn essay ‘Onredelijkheid’. Uit NRC Handelsblad een voorpublicatie, waarin Heijne impliciet een lans breekt voor het verlichtingsideaal van Spinoza.
De vorm van de godsbeleving is afhankelijk van de omgeving waarin je opgroeit. Voorindustriële samenlevingen hebben allemaal andere goden. Nijmeegse sociologen verklaren die verscheidenheid van godsbeelden uit de samenlevingsvormen. Een interview met Wout Ultee, door Dirk Vlasbom, uit NRC Handelsblad.
Een aantal weken geleden, op 10 augustus, publiceerde Michiel Leezenberg een recensie op twee van Jonathan Israels werken. Die recensie was op zijn zachtst gezegd opvallend, zowel wat betreft toon als inhoud. Een reactie kon dan ook niet uitblijven. Wim Klever, specialist in Spinoza-studies, corrigeert Leezenberg op diverse punten en vraagt zich af of Leezenberg niet te hoog in het zadel zit. Op despinoza.nl zijn volledige kritiek, die vandaag in verkorte vorm verschijnt in NRC.
Voor de serie „In de bibliotheek van ...” is [despinoza.nl] op zoek naar mensen met een uitgebreide (Spinoza) bibliotheek. Wil jij geïnterviewd worden over je interesse in Spinoza en zijn filosofie? Heb jij een uitgebreide bibliotheek met filosofieboeken waarover wat te vertellen valt? Ken je iemand met honderden of duizenden Spinoza boeken? Stuur dan een mail met je gegevens aan redactie@despinoza.nl. De serie wordt vanaf 2008 gepubliceerd op [despinoza.nl].
Heb jij een vraag over Spinoza? Stel hem op vraag@despinoza.nl. Zie de Vraag & Antwoord pagina voor reacties.
